![\"uchwa\u0142a](\"https:\/\/jetline.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/20250903_150902.jpg\")
<\/p>\nNa warszawskich M\u0142ocinach u zbiegu ulic Kolumbijskiej i Zgrupowania AK \u201eKampinos\u201d powstaje osiedle mieszkaniowe. Patrz\u0105c na budynki ustawione tak blisko siebie, \u017ce mo\u017cna zagl\u0105da\u0107 w s\u0105siednie okna i sprawdza\u0107, co kto akurat ma na obiad my\u015bla\u0142em, \u017ce to jaka\u015b samowola budowlana. Ale nie \u2013 jest tablica budowlana. Inwestycja to \u201ebudowa zespo\u0142u budynk\u00f3w zabudowy us\u0142ugowej z towarzysz\u0105c\u0105 zabudow\u0105 mieszkaniow\u0105\u201d \u2013 a m\u00f3wi\u0105c po prostu, jest to inwestycja 53 mieszka\u0144 z kilkoma niewielkimi lokalami us\u0142ugowymi, zlokalizowana pomi\u0119dzy najwi\u0119kszym w\u0119z\u0142em komunikacyjnym na Bielanach a parkingiem Makro. Na tablicy s\u0105 oczywi\u015bcie numery pozwole\u0144 na budow\u0119 wydanych przez Prezydenta m. st. Warszawy. A skoro prezydent podpisa\u0142, to znaczy zaakceptowa\u0142, \u017ce inwestycja b\u0119dzie wpisywa\u0142a si\u0119 harmonijnie w przestrze\u0144 publiczn\u0105, a jej u\u017cytkownicy b\u0119d\u0105 mieli zapewnione wszelkie standardy. Czyli, \u017ce wszystko jest \u0142adnie.<\/p>\n
<\/p>\n
Przenie\u015bmy si\u0119 na chwil\u0119 do Krakowa. Kiedy jako ma\u0142y ch\u0142opak poszed\u0142em z ojcem na Wawel us\u0142ysza\u0142em histori\u0119 jego dewastacji na pocz\u0105tku XIX w. przez Austriak\u00f3w, kt\u00f3rzy zbudowali tu szpital wojskowy i potem przez Niemc\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3rzy zas\u0142onili Zamek Kr\u00f3lewski w\u0142asnym budynkiem administracyjnym i zmienili uk\u0142ad mur\u00f3w obronnych. To rzeczywi\u015bcie prawda, jednak, o czym rzadko si\u0119 m\u00f3wi, nie byli sami. Ot\u00f3\u017c mieli trzeciego wsp\u00f3lnika \u2013 polskich urz\u0119dnik\u00f3w miejskich. Przypomnijmy t\u0119 histori\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Po upadku insurekcji ko\u015bciuszkowskiej Austriacy przej\u0119li zaniedbany Wawel. Zaplanowali wyburzenie katedry oraz zamku i na ich miejscu wybudowanie nowoczesnej twierdzy \u2013 jednak na planach si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. W roku 1807 powsta\u0142o Ksi\u0119stwo Warszawskie, w\u0142adz\u0119 w Krakowie zacz\u0119li znowu sprawowa\u0107 Polacy. Po kongresie wiede\u0144skim w roku 1815 powsta\u0142o Wolne Miasto Krak\u00f3w z w\u0142asn\u0105 konstytucj\u0105, zarz\u0105dzane przez dwunastoosobowy senat, z\u0142o\u017cony wy\u0142\u0105cznie z Polak\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
I by\u0142 to jeden z najgorszych okres\u00f3w dla Wawelu, stworzono bowiem plan jego upi\u0119kszenia. Swoista estetyzacja mia\u0142a polega\u0107 na wyburzeniach. Rozebrano 14 budowli znajduj\u0105cych si\u0119 na Wawelu, w tym Dom Kr\u00f3lewien, Rabsztyn, domy burgrabi\u00f3w. Sam zamek zamieniono na przytu\u0142ek i wi\u0119zienie. Dlatego dzi\u015b wchodz\u0105c na Wawel widzimy, \u017ce 2\/3 terenu to pusty plac\u2026 Kres dewastacji po\u0142o\u017cyli Austriacy zajmuj\u0105c Krak\u00f3w w 1846 roku.<\/p>\n
<\/p>\n
Dodajmy, \u017ce Senat Wolnego Miasta Krakowa estetyzowa\u0142 nie tylko wzg\u00f3rze wawelskie. Jego rz\u0105d\u00f3w nie przetrwa\u0142 ratusz i wi\u0119kszo\u015b\u0107 mur\u00f3w obronnych. Pami\u0119tajmy oczywi\u015bcie, \u017ce w 1. po\u0142owie XIX w. nie istnia\u0142o poj\u0119cie ochrony zabytk\u00f3w w dzisiejszym rozumieniu, jednak faktem pozostaje, \u017ce urz\u0119dnicy miejscy uznali: Wawel nie jest \u0142adny.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"uchwa\u0142a](\"https:\/\/jetline.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Wawel_end_16th_cent-600x510-1.jpg\")
<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my na warszawskie podw\u00f3rko. W roku 2013 nieopodal ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba przy placu Narutowicza na Ochocie powsta\u0142 dom pogrzebowy, kt\u00f3ry potocznie zosta\u0142 okre\u015blony jako najbrzydszy budynek w stolicy. Tak opisa\u0142 go varsavianista Jaros\u0142aw Zieli\u0144ski w wypowiedzi dla Gazety Wyborczej: \u201eKicz w rustykalnej postsowieckiej wersji. Postawienie go obok tak pi\u0119knego budynku, jakim jest ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba , to jak danie w pysk. Razi\u0142by nawet, jakby na elewacji przyczepi\u0107 tr\u00f3jk\u0105cik i k\u00f3\u0142ko\u201d. Kiepski projekt mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 ka\u017cdemu, jednak tu jednym z projektant\u00f3w by\u0142 naczelnik wydzia\u0142u estetyki w Warszawie. Czyli projektant uzna\u0142, \u017ce budynek jest \u0142adny. Szkoda mo\u017ce, \u017ce w swoim zdaniu by\u0142 raczej odosobniony.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"uchwa\u0142a](\"https:\/\/jetline.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG-20250923-WA0025.jpg\")
<\/p>\n
Powy\u017csze przyk\u0142ady to tak naprawd\u0119 subiektywne decyzje urz\u0119dnik\u00f3w, co jest dopuszczone w przestrzeni publicznej, a co nie. W wielu przypadkach trudno to zrozumie\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Przychodz\u0105 mi na my\u015bl uchwa\u0142y krajobrazowe, w kt\u00f3rych pojawia si\u0119 sporo poj\u0119\u0107 wzgl\u0119dnych i uznaniowych. Co\u015b jest estetyczne a co\u015b nie. Jaki\u015b materia\u0142 jest uznany za estetyczny, inny nie. Ten konkretny kolor jest estetyczny, ale ju\u017c jego ja\u015bniejszy odcie\u0144 - estetyczny nie b\u0119dzie.<\/p>\n
<\/p>\n
Tak, to trudne zadania: wyt\u0142umaczy\u0107, dlaczego np. jedne gminy dopuszczaj\u0105 reklam\u0119 cyfrow\u0105, a inne jej zakazuj\u0105, dlaczego w jednych gminach w\u0142a\u015bciciel lokalu mo\u017ce decydowa\u0107 jak wygl\u0105da jego witryna, a w innych nie oraz kto i na jakiej podstawie decyduje, co jest \u0142adne, a co nie jest.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":19675,"template":"","ustawa_cat":[7],"class_list":["post-19670","ustawa","type-ustawa","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","ustawa_cat-warszawa"],"acf":[],"yoast_head":"\n